Köşe yazısı

Mağara Bitti!

· Ali Yamaç

Bugüne dek yüzlerce mağara haritası gördüm. Bunların arasında, içinde “?” işareti olmayanların sayısı o kadar azdı ki inanamazsınız. Kaldı ki, haritasında hiçbir soru işareti olmayan mağaralardan bile daha sonraları neler çıktığına şahit oldum. Yeni mağaracılara kolaylık olması açısından şu anda hatırlayabildiğim, “bitmiş” mağaralardan kaba bir liste yapayım:

Tilkiler: Türkiye’nin en uzun 2. mağarası, haritasında birçok soru işareti olmasının dışında, mağaranın düz bir duvarın önünde, tırmanılamayan bir çatlakta bittiğini biliyoruz. Ayrıca birçok kol hiç araştırılmamış durumda.

Dupnisa: Belki de Türkiye’de en çok girilen mağara. Sadece BÜMAK tarafından 25 in üzerinde gezi yapıldı, haritasında soru işareti filan da yoktu ve 2002 yılında fosil galerinin üzerinde yeni bir kol bulundu.

Kuyukule: -880 metrede Fransız mağaracılar sıkıldılar ve çıktılar. Daha ne kadar gittiğini kimse bilmiyor.

İnsuyu: Yıllardır araştırıldığını ve hatta turistik olduğunu bir tarafa bırakın, kimse gerçek uzunluğunu bilmiyor. Kollarının tümü yarım yamalak araştırıldı, tahminlerin çok ötesinde uzunluğu olabilir.

Pınargözü: Bitmedi ve kolayına bitmeyecek, Türkiye’nin en uzun mağarası ve dünyada bu uzunlukta araştırılması yarım kalan çok az mağaradan birisi. Şartlar o denli zor ki artık kimsenin gözü yemiyor.

Çukurpınar ve Peynirlikönü: Zaten çok zor tamamlandılar, dolayısıyla kollara filan bakılmadı.

Mencilis: Sifonla bitti, gerçi o sifona da dalındı ama mağara devam ediyor.

Altınbeşik: Sifonla bitti, gerçi o sifona da dalındı ama mağara devam ediyor. Hay allah, yukarıdaki satırla aynı mı oldu? Ama, ne yapalım, durum bu.

Maraspoli: Sifonla bitti ve o sifona dalınmadı.

Ve bu liste böyle uzar gider. Diğerlerinde neler olduğunu, kısacık bir mağaranın aslında ufacık bir delikten sürünülerek geçtikten sonra 800 metre daha gidip gitmeyeceğini kim biliyor ki? İkigöz Mağarası ve David Wolozan buna çok iyi bir örnektir; BÜMAK tarafından bulunan bu mağaradaki sifona dalan David o mağarayı 4816 metreye uzattı.

Daha geçenlerde biz, ASPEG olarak İngilizlerin 1992 yılında haritaladığı ve “Devam ediyor” dedikleri Atak Mağarası’nda idik. Aslında amacımız devam eden kısmı ölçmekti ama mağaranın girişinde, yıllar önce İngilizler tarafından ölçülen kısımda atlanmış o kadar çok kol bulduk ki mağara aldı başını, gitti. 600 metrelik bir mağara 1300 metreyi geçti.

Gürlevik Mağarası’na, Suğla’daki Güvercin Deliği’ne, ya da Susuz Mağara’ya ise bulundukları zamandan bu yana bir daha doğru dürüst bakılmadı. Kimbilir, yıllar sonra “Bitti” denilen bu mağaralardan neler çıkacak?

Diye yazmış ve yazımı bitirmiştim ki Murat Eğrikavuk ve Antalya / AKÜMAK’tan haber geldi. Daha önce girilen, ölçülen ve çizilen, haritasında da hiçbir soru işareti olmayan Kadıpınarı Mağarası 1000 metreyi geçmiş. İlk çizilen ve yanda gordugunuz haritasındaki uzunluğu ise 110 metre idi.

Dolayısıyla, bir mağaradan çıkıp haritasını çizdiğinizde bile sakın “Mağara bitti!” demeyin. Birkaç yıl sonra o mağara sizinle dalga geçebilir.